تاریخچه، پیدایش و تکامل راهنمای تشخیص اختلالات روانی DSM: از ابتدا تا DSM-5 و آینده آن در روانشناسی

راهنمای تشخیص اختلالات روانی DSM یک منبع ضروری در روانشناسی و روان‌پزشکی است که برای تشخیص اختلالات روانی و پیش‌گیری از درمان‌های نادرست استفاده می‌شود. این راهنما که به دست تعدادی از روان‌پزشکان و سازمان‌های برجسته تدوین شده، به مرور زمان تکامل یافته است و در این مقاله به‌طور مفصل به تاریخچه، پیدایش، تکامل نسخه‌های مختلف DSM و نقش آن در روانشناسی پرداخته خواهد شد.

موسسه روانشناسی طرح زندگی | راهنمای تشخیص اختلالات روانی DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) یکی از مهم‌ترین و معتبرترین ابزارهای روان‌پزشکی و روانشناسی است. این راهنما که توسط انجمن روانشناسی آمریکا (APA) تدوین و منتشر می‌شود، به عنوان معیاری استاندارد برای تشخیص اختلالات روانی استفاده می‌شود. هر نسخه از DSM با پیشرفت‌های علمی و پژوهشی جدید به‌روزرسانی می‌شود و نقش مهمی در ساختار تشخیص اختلالات روانی و درمان آنها ایفا می‌کند. در این مقاله، به بررسی تاریخچه و روند تکامل راهنمای تشخیص اختلالات روانی DSM، از زمان پیدایش آن تا نسخه‌های جدیدتر پرداخته می‌شود.

راهنمای تشخیص اختلالات روانی DSM: تأثیر آن در روانشناسی و تکامل نسخه‌ها

راهنمای تشخیص اختلالات روانی DSM در دهه 1940 و 1950 میلادی به وجود آمد. پیش از این، تشخیص اختلالات روانی بر اساس تجربه بالینی و تئوری‌های مختلف روانشناسی انجام می‌شد و هیچ استاندارد مشخصی برای طبقه‌بندی اختلالات روانی وجود نداشت. در دهه 1940، روان‌پزشکان و روانشناسان آمریکایی متوجه شدند که برای ارائه درمان‌های مؤثرتر و همگام با پیشرفت‌های علمی، نیاز به یک سیستم استاندارد برای تشخیص اختلالات روانی دارند.

در این راستا، انجمن روانشناسی آمریکا (APA) اولین نسخه از DSM را در سال 1952 منتشر کرد. هدف اصلی این راهنما، ارائه یک ابزار استاندارد برای تشخیص اختلالات روانی و به‌ویژه کمک به روان‌پزشکان در تشخیص صحیح و درمان مؤثر اختلالات روانی بود.

DSM-I (1952): اولین گام‌ها در تشخیص اختلالات روانی:

نسخه اول DSM که در سال 1952 منتشر شد، تنها شامل 106 اختلال روانی بود. این نسخه بیشتر بر اساس تجربیات بالینی و رویکردهای روان‌تحلیلی بود و طبقه‌بندی‌هایی برای اختلالات روانی شامل اختلالات خلقی، روان‌پریشی‌ها و اختلالات اضطرابی ارائه داده بود. در این زمان، تشخیص‌ها بیشتر بر اساس نشانه‌ها و رفتارهای آشکار انجام می‌شد و معیارهای دقیقی برای تشخیص و طبقه‌بندی اختلالات روانی وجود نداشت.

این نسخه نخست، برخی از انتقادات اساسی را به دنبال داشت، زیرا بیشتر بر روی اختلالات شدید و آشکار تمرکز کرده بود و اختلالات روانی جزئی‌تر و کم‌شدت‌تر را نادیده می‌گرفت. همچنین، برخی از دسته‌بندی‌های DSM-I بیشتر بر مبنای رویکرد روان‌تحلیلی بودند که بعدها تغییرات اساسی در آن‌ها اعمال شد.

DSM-II (1968): تکامل در دسته‌بندی‌ها:

در سال 1968، نسخه دوم DSM منتشر شد که در مقایسه با نسخه اول تغییرات اساسی داشت. DSM-II شامل 182 اختلال روانی بود و در آن، طبقه‌بندی اختلالات روانی گسترده‌تر شد. در این نسخه، تأکید بیشتری بر روی اختلالات اضطرابی، اختلالات روان‌پریشی و اختلالات شخصیتی گذاشته شد. همچنین، در DSM-II برخی از اختلالات جدید مانند اختلالات وسواسی و اضطرابی معرفی شدند.

با این حال، نسخه دوم هنوز هم از استانداردهای علمی دقیق فاصله داشت و برخی از اختلالات روانی تنها به صورت نظری تشریح می‌شدند.

• تاریخچه، تأسیس و نقش انجمن روانشناسی آمریکا (APA) در پیشرفت روانشناسی

DSM-III (1980): نقطه عطف در تاریخچه DSM:

یکی از مهم‌ترین تحولات در تاریخچه DSM با انتشار نسخه سوم در سال 1980 آغاز شد. این نسخه به‌طور کامل از رویکردهای روان‌تحلیلی و تئوریک دور شد و به سمت استفاده از معیارهای علمی و تجربی حرکت کرد. در DSM-III، معیارهای دقیق و استانداردی برای تشخیص اختلالات روانی تعیین شد و دیگر از تفسیرهای ذهنی و تئوریک برای تشخیص اختلالات روانی استفاده نمی‌شد.

در این نسخه، اختلالات روانی به‌طور دقیق‌تری طبقه‌بندی شدند و تأکید بیشتری بر رفتارهای عینی و معیارهای تشخیصی دقیق گذاشته شد. برای مثال، معیارهای تشخیص اختلالات اضطرابی، اختلالات خلقی و اسکیزوفرنی به‌طور کامل بازنگری شدند و اختلالات جدید مانند اختلالات شخصیتی و اختلالات افسردگی عمده به این نسخه اضافه شد.

DSM-IV (1994): استانداردسازی و اصلاحات جدید:

نسخه چهارم DSM در سال 1994 منتشر شد و با هدف استانداردسازی بیشتر و به‌روزرسانی معیارهای تشخیصی منتشر شد. DSM-IV به‌ویژه بر اساس تحقیقات علمی و تجربیات بالینی پیشرفت‌های زیادی داشت و اصلاحات جدیدی در طبقه‌بندی اختلالات روانی ایجاد کرد.

در این نسخه، توجه ویژه‌ای به اختلالات پیچیده‌تر مانند اختلالات تغذیه‌ای، اختلالات اضطرابی و اختلالات شخصیتی شد. علاوه بر این، DSM-IV به‌طور قابل توجهی از تحقیقاتی که در حوزه ژنتیک و نوروپزشکی انجام شده بودند بهره برد.

DSM-5 (2013): یک تحول بزرگ در تشخیص اختلالات روانی:

نسخه پنجم DSM که در سال 2013 منتشر شد، تحولی بزرگ در تاریخچه DSM به شمار می‌رود. این نسخه تغییرات اساسی در دسته‌بندی‌ها، معیارهای تشخیصی و حتی حذف برخی از اختلالات را به همراه داشت. یکی از تغییرات عمده در DSM-5، حذف برخی از دسته‌بندی‌ها مانند اختلالات شخصیتی و معرفی اختلالات جدید مانند اختلال استرس پس از سانحه پیچیده و اختلالات وابسته به مواد بود.

DSM-5 همچنین تغییراتی در معیارهای تشخیص اختلالات روانی ایجاد کرد و این تغییرات بیشتر بر مبنای شواهد علمی و تجربی بودند. علاوه بر این، در DSM-5 تلاش بیشتری برای توجه به جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی اختلالات روانی صورت گرفت.

DSM-5-TR (2022): به‌روزرسانی‌های جدید:

نسخه DSM-5-TR در سال 2022 منتشر شد که به‌عنوان یک به‌روزرسانی نسخه پنجم محسوب می‌شود. این نسخه به بررسی و بازنگری در برخی از اختلالات روانی پرداخته و به‌طور جزئی تغییراتی در معیارهای تشخیصی و طبقه‌بندی اختلالات اعمال کرده است. این نسخه همچنین به‌ویژه بر روی شواهد و تحقیقات علمی جدید تأکید دارد و شامل اطلاعات به‌روزتر از اختلالات روانی است.

راهنمای تشخیص اختلالات روانی DSM از ابتدای انتشار خود تاکنون نقش حیاتی در تشخیص اختلالات روانی ایفا کرده است. از اولین نسخه DSM تا نسخه‌های جدیدتر، این راهنما به مرور زمان به‌طور قابل توجهی تغییر کرده و استانداردهای علمی و تجربی دقیق‌تری برای تشخیص اختلالات روانی ایجاد کرده است. با توجه به تحولات جدید و به‌روزرسانی‌های DSM-5-TR، این راهنما همچنان یکی از مهم‌ترین ابزارهای تشخیص اختلالات روانی در روانشناسی و روان‌پزشکی است.

انتهای مطلب