زیگموند فروید در اثر انقلابی خود “فراسوی اصل لذت”، بنیادیترین مفروضات روانکاوی را به چالش میکشد و نیروهای ناخودآگاهی را معرفی میکند که فراتر از جستجوی ساده لذت و اجتناب از درد عمل میکنند.
موسسه روانشناسی طرح زندگی| در “فراسوی اصل لذت”، فروید با مشاهده پدیدههایی همچون تکرار تجربیات دردناک در بازی کودکان و کابوسهای مکرر جانبازان جنگی، به این نتیجه رسید که غریزهای بنیادیتر از اصل لذت در روان انسان فعال است. او این نیرو را “غریزه مرگ” نامید و آن را در تقابل با “غریزه زندگی” قرار داد. این کشف، درک ما را از روان انسان عمق بخشید و نشان داد که گاهی ما به شکلی غیرمنطقی و ناخودآگاه، در پی بازآفرینی رنجهای گذشته هستیم.
چند بخش برجسته از کتاب “فراسوی اصل لذت” اثر زیگموند فروید با ترجمه یوسف اباذری :
Contents
بخش ۱: فراسوی اصل لذت
فروید در این بخش به توضیح این مفهوم میپردازد که دستگاه روانی به طور خودکار توسط اصل لذت تنظیم میشود، اما گاهی نیروهایی فراتر از این اصل عمل میکنند. او مینویسد:
«تردیدی نداریم که در نظریه روانکاوی فرض کنیم که جریانی که رخدادهای ذهنی طی میکنند به شیوهای خودکار با اصل لذت تنظیم میشوند… اما باید متذکر شد که صحیح نیست در جریان فرایندهای ذهنی از سلطه اصل لذت سخن گفت.»
بخش ۲: روانرنجوری آسیبزا و تکرار تجربه
فروید با بررسی مواردی مانند روانرنجوری ناشی از جنگ، نشان میدهد که بیماران به طور ناخودآگاه تجربیات دردناک را در خواب یا انتقال تکرار میکنند:
«خوابها و رویاهایی که در روانرنجوری آسیبزا رخ میدهند… بیمار را به وضعیت حادثهای که برای او رخ داده است بازمیگردانند.»
بخش ۳: بازی کودکان و غریزه تکرار
فروید با مشاهده بازی «رفتن و برگشتن» یک کودک، به این نتیجه میرسد که گاهی تکرار یک تجربه ناخوشایند، راهی برای تسلط بر آن است:
«این کودک… با پرتاب کردن قرقره و بازگرداندن آن، غیبت مادر را به شکلی نمادین تکرار میکند… گویی میخواهد بر وضعیتی که در آن منفعل بوده، مسلط شود.»
بخش ۴: غرایز زندگی و مرگ
فروید برای نخستین بار نظریه غرایز زندگی (اروس) و غرایز مرگ (تاناتوس) را مطرح میکند:
«نتیجه پرسشهای ما تاکنون قائل شدن به تمایزی قاطع میان غرایز “خود” و غرایز “جنسی” و اتخاذ این نظر بوده است که غرایز اول به سوی مرگ راه میبرند و دومین غرایز به سوی طولانیتر کردن زندگی.»
بخش ۵: اصل نیروانا و بازگشت به سکون
فروید اشاره میکند که تمامی موجودات زنده گرایشی به بازگشت به حالت بیجان و سکون دارند:
«هدف تمامی زندگی مرگ است… و با نگاه به گذشته باید بگوییم که چیزهای بیجان قبل از موجودات زنده وجود داشتهاند.»
چرا باید «فراسوی اصل لذت» را بخوانیم؟
“فراسوی اصل لذت” تنها یک کتاب تخصصی در روانکاوی نیست؛ پنجرهای است به عمیقترین لایههای روان انسان. اگر همیشه از خود پرسیدهاید که چرا گاهی علیرغم میل به شادی، درگیر تکرار رنجها و الگوهای شکستخورده زندگی میشویم، این کتاب پاسخ فروید به همین پرسش است.
در این اثر، فروید جسورانه از مرزهای نظریه معروف خود فراسوی اصل لذت فراتر میرود و “غریزه مرگ” را به عنوان نیرویی مرموز اما قدرتمند معرفی میکند که ما را به سمت تکرار تجربیات دردناک و حتی بازگشت به حالت بیجان اولیه سوق میدهد.
این کتاب به شما کمک میکند تا رفتارهایی را در خود و اطرافیانتان درک کنید که با عقل سلیم قابل توضیح نیستند: وسواس فکری به گذشته، گیر کردن در رابطههای آسیبزا، یا حتی تمایل ناخودآگاه به خودویرانگری. خواندن “فراسوی اصل لذت” تنها افزودن یک کتاب به فهرست مطالعه شما نیست؛ بلکه تجربه یک تغییر پارادایم فکری است.
Sigmund Freud(1984),”Beyond the Pleasure Principle”
دانلود کتاب فراسوی اصل لذت ⇓
شما میتوانید از قسمت کتابسرا کتاب ها یا مقالات مورد نیاز را دانلود کنید.
.
موفق باشید.
ممنون کتاب بی نظیریه البته ترجمه عالی جناب اباذری